Ρήγας Βελεστινλής
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
  Ο αγώνας για την ελευθερία του ελληνικού έθνους στο μεταίχμιο του 18ου προς τον 19ο αιώνα, σε μια εποχή δηλαδή εθνικοαπελευθερωτικών και εθνικοενωτικών εξεγέρσεων των ευρωπαϊκών λαών, κάτω από τη θερμουργό πνοή των αρχών της Γαλλικής Επανάστασης, στηρίχτηκε σε δυο σημαντικούς πόλους δράσης: στον ένοπλο κίνημα των αγροτών μέσα στη σκλαβωμένη χώρα, που είχε ήδη μια αρκετά σημαντική ηλικία ύπαρξης από τον καιρό που αναπτύχθηκε στην ελληνική ύπαιθρο το κίνημα της κλεφτουριάς (ταυτόσημο με το ένοπλο βαλκανικό κίνημα των χαϊντούκων και των πανδούρων) και τον εταιρισμό, το μυστικό οργανωμένο πολιτικό κίνημα των υποδούλων, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό, όπου υπήρχαν πολυάνθρωπες ελληνικές εμπορικές παροικίες.


Ο Ρήγας και ο Κοραής ανασηκώνουν την Ελλάδα

Ο πρώτος που σκέφτηκε να οργανώσει τους σκλάβους Έλληνες σ' ένα παράνομο ισχυρό εθνικοαπελευθερωτικό κίνημα, εμπνευσμένο από τις αρχές της Γαλλικής επανάστασης ήταν ο Ρήγας Βελεστινλής (1758-1798), που η τραγική του σύλληψη από τους Αυστριακούς, η παράδοσή του στους Τούρκους και ο στραγγαλισμός του στο Βελιγράδι, είναι πάρα πολύ γνωστά στη νεώτερη βαλκανική ιστορία.
Ωστόσο και μετά το βίαιο θάνατο του Ρήγα και των συντρόφων του το κίνημα δεν έσβησε. ’ξιος συνεχιστής του έργου του, μέσα κι έξω από την Ελλάδα, στάθηκε ο συνεργάτης του Χριστόφορος Περραιβός. Από το 1798, έτος του θανάτου του Ρήγα, ως τα 1816, που προσχώρησε στη "Φιλική Εταιρία" δεν έμεινε ούτε μια στιγμή με σταυρωμένα χέρια. Αλωνίζει την Ευρώπη, έρχεται σ' επαφή με τις πιο σημαντικές προσωπικότητες του εξωτερικού και του εσωτερικού, οργανώνει μυστικές ομάδες, προμηθεύει όπλα στους Σουλιώτες, κατευθύνει πολιτικά τον αγώνα τους, εμψυχώνει, φρονηματίζει, ξεσηκώνει αργότερα τη Μάνη - μ' ένα λόγο κρατά αναμμένο τον πυρσό της εξέγερσης ώσπου να 'ρθει η "Φιλική Εταιρία" και να πάρει στα χέρια της υπεύθυνα και μαζικά την ευθύνη της παράνομη πολιτικής δουλειάς ανάμεσα στους Έλληνες του εξωτερικού και τους ραγιάδες στη σκλάβα Ελλάδα.

Η Εταιρία του Ρήγα και η "Φιλική" δεν είναι οι μοναδικές περιπτώσεις παράνομης πολιτικής οργάνωσης ανάμεσα στους Έλληνες. Από τα 1796 ως τα 1814 -χρονιά της ίδρυσης της "Φιλικής Εταιρίας"- σημειώθηκαν άλλες δυο σημαντικές προσπάθειες να δεθούν οι ραγιάδες σε μυστική πολιτική οργάνωση. Η μια είναι το "Ελληνόγλωσσον Ξενοδοχείον" του Παρισιού και η δεύτερη η "Φιλόμουσος Εταιρία" της Αθήνας, οργάνωση όπου οι ’γγλοι είχαν βάλει το χέρι τους για να δημιουργήσουν πολιτικό προγεφύρωμα στην Ελλάδα. Επειδή και οι δυο περιπτώσεις είναι άγνωστες στο πλατύτερο κοινό, ας μας επιτραπεί να πούμε δυο λόγια για την κάθε μια, που θ' αποτελέσουν ένα είδος εισαγωγής στα ιστορικά καθέκαστα της "Φιλικής Εταιρίας", που είναι το κύριο θέμα μας.

 
Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων